ንጉሳዊ፣ ወታደራዊ እና አጭቤ አምባገነኖችን አይተናል፤ ፖፕሊስት አምባገነንስ?

ቃዛው የዓለም ጦርነት ሲገባደድ አካባቢ ፍራንሲስ ፉክያማ The End of History የተሰኘውን መጽሀፉ ለንባብ አበቃ። ፖለቲካል ትዬሪስትና ፖለቲካል ፊሎሰፈርስ ከነሶቅራጠስ አንስቶ ዘመናቸውን የሚገልጹ ፈላስፋዎችንና ስራዎቻቸውን ሲጠቅሱ ይህን የፉክያማ መጽሀፍ ከኛ ዘመን ይጠቅሱታል። ፉክያማ በዚህ መጽሀፉ የሚከራከረው የሰው ልጅ የመጨረሻው ግቡ ሊበራል ዴሞክራሲ ነው ብሎ ነው። ‘አሁን እዛ ግብ ላይ ደርሰናል፣ የሚቀረው ሁሉንም ማዳረስ ነው። ይህን ርዕዮተ ዓለም የሚያሸንፍና ተቀባይነት ሊኖረው የሚችል ሌላ የተሻለ ርእዮተ ዓለም የለም’ ከማለት አልፎ ሊፈጠር አይችልም ብሎም ይከራከራል። መጽሀፉ በቀዝቃዛው ጦርነት የተጋጋለ ስሜት ውስጥ ሆኖ የተጻፈ ስለነበረ አሜሪካ ለምትከተለው ርእዮተ ዓለም ማዳላቱ የሚገርም አልነበረም። ትችቶች ወዲያ ተሰንዝረውበታል።

 ዋነኛው ትችት የተሰነዘረበት ከራሱ አስተማሪ ከSamuel Huntington ነበር። The Clash of Civilisation በሚለው መጽሀፉ Huntington ለማንነት ፖለቲካ ትልቅ ስፍራ በመስጠት የፉክያማን ክርክር ይንደዋል። የፉክያማ ቴሲስ ትኩረት ያደረገው ዓለምንና ዘመናትን የሚገዛ አውራ ርእዮተ ዓለምና ስልጣኔ ነበር። ሀንቲግተን ግሎባል የሚባል ስልጣኔና አውራ የሚባል ርዕዮተ ዓለም ሊኖር አይችልም። ከህዝብ ብዛትና ከንቃተ ህሊና ማደግ ጋር ተያይዞ መጪው ዘመን የሚቃኘው መሰረቱን ሎካል ባደረገ የማንነትና የባህል ፖለቲካ ወይም ርእዮተ ዓለሞች ነው ይላል። ለዚህም ነው የስልጣኔዎች ግጭት ይኖራል ለማለት The Clash of Civilisation የሚለውን ጽንሰ ሀሳብ ያቀረበውና የመጽሀፉን ርዕስ ያደረገው። 

ሀንቲግተን እንደተነበየው ዛሬ በማንነትና በባህል የሚቃኝ ፖለቲካ አለምን እየቀረጻት ይገኛል። የቻይናና የራሽያ ማንሰራራት የጠንካራ አገራዊ ብሔርተኝነት (Identity Politics) ውጤት ነው።  የISISና መሰል ኢስላሚክ ፋንዳሜንታሊስቶች እንቅስቃሴ  Huntington እንደተነበየው የማንነት ፖለቲካ ውጤት ነው። በቅርብ ግዜ ደግሞ እየገነነ ለመምጣቱና አለምን ብርድ ብርድ ለማሰኘቱ የትራምፕ መመረጥ፣ የBrexit ህዝበ ውሳኔ፣ በስካንዲኔቪያን አገራት የኒዮናዚ ቡድን አቀንቃኞች ማንሰራራታቸው፣ ወዘተ መጥቀስ ይቻላል።

 በቅርቡ ፉክያማ ባሳተመው Identity በተሰኘው መጽሀፉ ቀደም ሲል የጻፈው መጽሀፍ በደንብ ያልበሰለ እንደነበር ጠቅሶ፣ አመለካከቱ በተወሰነ ደረጃ የተቀየረና ትክክለኛውን አመለካከት ስለ Political Order በሚያትቱ ሁለት ተከታታይ መጻህፍቶቹ ማስፈሩን ጠቅሶ፣ እንደተነበየው ሊበራል ዴሞክራሲ እያንሰራራ ሳይሆን የማንነት ፖለቲካ እየገነነ መምጣቱን አምኗል። የማንነት ፖለቲካ ተገን አድርገው አምባገነኖች በፖፕሊስት አካሔድ ማንሰራራታቸውንም ተመልክቷል። እንዲያውም ፋሽን እየሆነ ለመምጣቱ የአሜሪካውን ትራምፕ፣ የራሽያውን ፑቲን፣  የቱርኩን ኤርዶጋን፣ የሀንጋሪውን ኦርባን፣ የፖላንዱን ካቸንስኪና የፊሊፒንሱን ዱቴርተ እንደምሳሌ ጠቅሷል።  ሌላው አምባገነኖች የሚወጣጡበት መሰላል መሆኑ ነው።

ዛሬ ንጉሳዊና ወታደራዊ አምባገነን በዓለም ላይ በባትሪ ተፈልገውም የሚገኙ አይመስለኝም። ከዓረብ አገራት መሪዎች ውጭ ከምድረ ገጽ ጠፍተዋል ማለት ይቻላል። በይስሙላ ምርጫ እያጨናበሩ ስልጣን ላይ የሙጢኝ የሚሉ Electoral authoritarianism የሚባሉ አጭቤ አምባገነኖችም እየተመናመኑ ነው። በአዲሱ የታሪክ ምእራፍ እያንሰራራ ያለው አምባገነን ፖፕሊስት  የሆነ አምባገነን ነው። አገራችን ንጉሳዊ፣ ወታደራዊና አጭቤ አምባገነኖችን አይታለች። ዛሬ ፖፕሊስት አምባገነን ሳታይ ወደ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት መሸጋገር የምትችልበት መስቀለኛ መንገድ  ላይ ትገኛለች። ሽግግሩ የተሳካ ይሆን ዘንድ  የሁሉም ርብርብ ያስፈልጋል። በተለይ ሴሌብሪቲዎች፣ ባለሀብቶች፣ የሚድያ ሰዎችና የማህበራዊ ሚድያ ጉሩዎች ታሪክ የጣለባችሁ ትልቅ ሀላፊነት አለ። ፖፕሊስት አምባገነን እንዲሳካ እናንተ ማፋጠን የምትችሉበት መንገድ በእጃችሁ ስላለ በፖለቲከኞች ትፈለጋላችሁ። ፖፕሊስት አምባገነን ተጨናግፎ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እውን እንዲሆን የሚያስችል በታሪክ አጋጣሚ የተሰጠ ጸጋም እናንተ ዘንድ አለና በህዝብ ዘንድ ትፈለጋላችሁ።  ታሪክ ከየትኛው ወገን ቆማችሁ እንዲያስታውሳችሁ እንደምትፈልጉ መምረጥ ያለባችሁ ግዜ ላይ ናችሁ።    ይቅናችሁ! 

 



0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent
Comments

Archives

RSS Solomon Negash

  • IPIS Briefing September 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-10-30
    Source: IPIS Briefing September 2021 The IPIS briefing offers a selection of articles, news and updates on natural resources, armed conflict, Business & Human Rights and arms trade. Every month, an editorial and related publications shed a light on a specific topic in IPIS’ areas of research. State-Sponsored Cover-Up of the War on Tigray | September 30, 2021 […]
    Solomon
  • IPIS Briefing August 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-09-19
    Source: IPIS Briefing August 2021 The IPIS briefing offers a selection of articles, news and updates on natural resources, armed conflict, Business & Human Rights and arms trade. Every month, an editorial and related publications shed a light on a specific topic in IPIS’ areas of research. U.S. Response To The Human Rights Crisis In Ethiopia’s […]
    Solomon
  • IPIS Briefing June/July 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-09-19
    Source: IPIS Briefing June/July 2021 The IPIS briefing offers a selection of articles, news and updates on natural resources, armed conflict, Business & Human Rights and arms trade. Every month, an editorial and related publications shed a light on a specific topic in IPIS’ areas of research.  Ethiopia accuses international community of ‘double standards’ in Tigray […]
    Solomon
  • IPIS Briefing May 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-06-08
    Source: IPIS Briefing May 2021: “Ethiopia Tigray crisis – Warnings of genocide and famine” The IPIS briefing offers a selection of articles, news and updates on natural resources, armed conflict, Business & Human Rights and arms trade. Every month, an editorial and related publications shed a light on a specific topic in IPIS’ areas of research. […]
    Solomon
  • Ethiopia: Contemplating Elections and the Prospects for Peaceful Reform 2021-05-14
    Source: USIP  April 29, 2021 |  Amid ongoing violence across the country, the vote may offer opportunities to support political dialogue and decrease polarization. Ethiopia is approaching parliamentary elections on June 5. This will be the first vote since the process of reform launched in 2018 by Prime Minister Abiy Ahmed, and the stakes are […]
    Solomon
  • IPIS Briefing April 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-05-14
    Source: IPIS Briefing April 2021: “In Tigray, Sexual Violence Has Become A Weapon Of War” The IPIS briefing offers a selection of articles, news and updates on natural resources, armed conflict, Business & Human Rights and arms trade. Every month, an editorial and related publications shed a light on a specific topic in IPIS’ areas […]
    Solomon
  • IPIS Briefing March 2021 – Ethiopia-Tigray Conflict 2021-04-10
    Source: IPIS Briefing March 2021 Ethiopian police arrest 359 for suspected murder and illicit arms trade | 29 March 2021 | Xinhua The Ethiopian Federal Police Commission disclosed the arrest of 359 people on suspicion of murder, illicit arms trade, money laundering and auto theft, the state-affiliated Fana Broadcasting Corporate reported Sunday. Scale of Tigray horror […]
    Solomon
  • FP – The U.N. Must End the Horrors of Ethiopia’s Tigray War 2021-03-08
    Foreign Policy | Recent human rights investigations confirm the atrocities that journalists reported in November. A strong multilateral push can force an Eritrean withdrawal and put the region on the path to peace. In November 2020, as war broke out in Ethiopia’s northern Tigray region, the scale of the suffering was already apparent to anyone […]
    Solomon
  • Ethiopia: Eritrean Forces Massacre Tigray Civilians – HRW 2021-03-07
    HRW | UN Should Urgently Investigate Atrocities by All Parties (Nairobi) – Eritrean armed forces massacred scores of civilians, including children as young as 13, in the historic town of Axum in Ethiopia’s Tigray region in November 2020, Human Rights Watch said today. The United Nations should urgently establish an independent inquiry into war crimes […]
    Solomon