ንጉሳዊ፣ ወታደራዊ እና አጭቤ አምባገነኖችን አይተናል፤ ፖፕሊስት አምባገነንስ?

ቃዛው የዓለም ጦርነት ሲገባደድ አካባቢ ፍራንሲስ ፉክያማ The End of History የተሰኘውን መጽሀፉ ለንባብ አበቃ። ፖለቲካል ትዬሪስትና ፖለቲካል ፊሎሰፈርስ ከነሶቅራጠስ አንስቶ ዘመናቸውን የሚገልጹ ፈላስፋዎችንና ስራዎቻቸውን ሲጠቅሱ ይህን የፉክያማ መጽሀፍ ከኛ ዘመን ይጠቅሱታል። ፉክያማ በዚህ መጽሀፉ የሚከራከረው የሰው ልጅ የመጨረሻው ግቡ ሊበራል ዴሞክራሲ ነው ብሎ ነው። ‘አሁን እዛ ግብ ላይ ደርሰናል፣ የሚቀረው ሁሉንም ማዳረስ ነው። ይህን ርዕዮተ ዓለም የሚያሸንፍና ተቀባይነት ሊኖረው የሚችል ሌላ የተሻለ ርእዮተ ዓለም የለም’ ከማለት አልፎ ሊፈጠር አይችልም ብሎም ይከራከራል። መጽሀፉ በቀዝቃዛው ጦርነት የተጋጋለ ስሜት ውስጥ ሆኖ የተጻፈ ስለነበረ አሜሪካ ለምትከተለው ርእዮተ ዓለም ማዳላቱ የሚገርም አልነበረም። ትችቶች ወዲያ ተሰንዝረውበታል።

 ዋነኛው ትችት የተሰነዘረበት ከራሱ አስተማሪ ከSamuel Huntington ነበር። The Clash of Civilisation በሚለው መጽሀፉ Huntington ለማንነት ፖለቲካ ትልቅ ስፍራ በመስጠት የፉክያማን ክርክር ይንደዋል። የፉክያማ ቴሲስ ትኩረት ያደረገው ዓለምንና ዘመናትን የሚገዛ አውራ ርእዮተ ዓለምና ስልጣኔ ነበር። ሀንቲግተን ግሎባል የሚባል ስልጣኔና አውራ የሚባል ርዕዮተ ዓለም ሊኖር አይችልም። ከህዝብ ብዛትና ከንቃተ ህሊና ማደግ ጋር ተያይዞ መጪው ዘመን የሚቃኘው መሰረቱን ሎካል ባደረገ የማንነትና የባህል ፖለቲካ ወይም ርእዮተ ዓለሞች ነው ይላል። ለዚህም ነው የስልጣኔዎች ግጭት ይኖራል ለማለት The Clash of Civilisation የሚለውን ጽንሰ ሀሳብ ያቀረበውና የመጽሀፉን ርዕስ ያደረገው። 

ሀንቲግተን እንደተነበየው ዛሬ በማንነትና በባህል የሚቃኝ ፖለቲካ አለምን እየቀረጻት ይገኛል። የቻይናና የራሽያ ማንሰራራት የጠንካራ አገራዊ ብሔርተኝነት (Identity Politics) ውጤት ነው።  የISISና መሰል ኢስላሚክ ፋንዳሜንታሊስቶች እንቅስቃሴ  Huntington እንደተነበየው የማንነት ፖለቲካ ውጤት ነው። በቅርብ ግዜ ደግሞ እየገነነ ለመምጣቱና አለምን ብርድ ብርድ ለማሰኘቱ የትራምፕ መመረጥ፣ የBrexit ህዝበ ውሳኔ፣ በስካንዲኔቪያን አገራት የኒዮናዚ ቡድን አቀንቃኞች ማንሰራራታቸው፣ ወዘተ መጥቀስ ይቻላል።

 በቅርቡ ፉክያማ ባሳተመው Identity በተሰኘው መጽሀፉ ቀደም ሲል የጻፈው መጽሀፍ በደንብ ያልበሰለ እንደነበር ጠቅሶ፣ አመለካከቱ በተወሰነ ደረጃ የተቀየረና ትክክለኛውን አመለካከት ስለ Political Order በሚያትቱ ሁለት ተከታታይ መጻህፍቶቹ ማስፈሩን ጠቅሶ፣ እንደተነበየው ሊበራል ዴሞክራሲ እያንሰራራ ሳይሆን የማንነት ፖለቲካ እየገነነ መምጣቱን አምኗል። የማንነት ፖለቲካ ተገን አድርገው አምባገነኖች በፖፕሊስት አካሔድ ማንሰራራታቸውንም ተመልክቷል። እንዲያውም ፋሽን እየሆነ ለመምጣቱ የአሜሪካውን ትራምፕ፣ የራሽያውን ፑቲን፣  የቱርኩን ኤርዶጋን፣ የሀንጋሪውን ኦርባን፣ የፖላንዱን ካቸንስኪና የፊሊፒንሱን ዱቴርተ እንደምሳሌ ጠቅሷል።  ሌላው አምባገነኖች የሚወጣጡበት መሰላል መሆኑ ነው።

ዛሬ ንጉሳዊና ወታደራዊ አምባገነን በዓለም ላይ በባትሪ ተፈልገውም የሚገኙ አይመስለኝም። ከዓረብ አገራት መሪዎች ውጭ ከምድረ ገጽ ጠፍተዋል ማለት ይቻላል። በይስሙላ ምርጫ እያጨናበሩ ስልጣን ላይ የሙጢኝ የሚሉ Electoral authoritarianism የሚባሉ አጭቤ አምባገነኖችም እየተመናመኑ ነው። በአዲሱ የታሪክ ምእራፍ እያንሰራራ ያለው አምባገነን ፖፕሊስት  የሆነ አምባገነን ነው። አገራችን ንጉሳዊ፣ ወታደራዊና አጭቤ አምባገነኖችን አይታለች። ዛሬ ፖፕሊስት አምባገነን ሳታይ ወደ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት መሸጋገር የምትችልበት መስቀለኛ መንገድ  ላይ ትገኛለች። ሽግግሩ የተሳካ ይሆን ዘንድ  የሁሉም ርብርብ ያስፈልጋል። በተለይ ሴሌብሪቲዎች፣ ባለሀብቶች፣ የሚድያ ሰዎችና የማህበራዊ ሚድያ ጉሩዎች ታሪክ የጣለባችሁ ትልቅ ሀላፊነት አለ። ፖፕሊስት አምባገነን እንዲሳካ እናንተ ማፋጠን የምትችሉበት መንገድ በእጃችሁ ስላለ በፖለቲከኞች ትፈለጋላችሁ። ፖፕሊስት አምባገነን ተጨናግፎ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እውን እንዲሆን የሚያስችል በታሪክ አጋጣሚ የተሰጠ ጸጋም እናንተ ዘንድ አለና በህዝብ ዘንድ ትፈለጋላችሁ።  ታሪክ ከየትኛው ወገን ቆማችሁ እንዲያስታውሳችሁ እንደምትፈልጉ መምረጥ ያለባችሁ ግዜ ላይ ናችሁ።    ይቅናችሁ! 

 



0 replies

Comment

Feel free to comment!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent
Comments

Archives

RSS Solomon Negash

  • Tigray conflict: Joint Statement by HR/VP Borrell and Commissioner Lenarčič on massacres in Axum 2021-02-26
    EU | Brussels, 26/02/2021 – 14:10, UNIQUE ID: 210226_7 Amnesty International issued a report today on atrocities that took place in Axum, Ethiopia, in November 2020. The report concludes that indiscriminate shelling and mass execution may amount to war crimes and crimes against humanity. This is another harrowing reminder of the violence that civilians in […]
    Solomon
  • U.N. Report Accuses Blackwater Founder Erik Prince of Libya Weapons Ban Violations, Diplomat Says 2021-02-21
    WSJ | Jared Malsin* | Mr. Prince likely to be referred to the U.N.’s Sanctions Committee, which could order a freeze on his assets or a travel ban DUBAI—A United Nations report accuses Blackwater founder Erik Prince of assisting in violations of an international arms embargo on Libya, placing the military contractor at risk of […]
    Solomon
  • Sudan and Ethiopia trade barbs over border dispute 2021-02-20
    Al Jazeera | Clashes erupted last year between both forces over Al-Fashqa, an area of fertile land settled by Ethiopian farmers. Sudan has accused Ethiopia of an “unforgivable insult” in its sharpest statement yet since a decades-old border dispute flared late last year. Clashes erupted between Sudanese and Ethiopian forces over Al-Fashqa, an area of […]
    Solomon
  • UN says malnutrition ‘very critical’ in Ethiopia’s Tigray 2021-02-20
    NAIROBI, Kenya (AP) — The United Nations says Ethiopia’s embattled Tigray region faces a “very critical malnutrition situation” as vast rural areas where many people fled during three months of fighting remain out of reach of aid. The U.N. humanitarian agency also said in a new report that Ethiopian defense forces continue to occupy a […]
    Solomon
  • Sudan-Ethiopia mediation gathers steam 2021-02-19
    The Arab Weekly | In Juba, Sudan’s head of state Abdel Fattah al-Burhan and Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed will meet South Sudanese President Salva Kiir. KHARTOUM – Leaders of Sudan and Ethiopia will separately travel to Juba next week to start a mediation bid by the South Sudanese government to defuse a border dispute. […]
    Solomon
  • ‘Horrible’: Witnesses recall massacre in Ethiopian holy city 2021-02-19
    NAIROBI, Kenya (AP) — Bodies with gunshot wounds lay in the streets for days in Ethiopia’s holiest city. At night, residents listened in horror as hyenas fed on the corpses of people they knew. But they were forbidden from burying their dead by the invading Eritrean soldiers. Those memories haunt a deacon at the country’s […]
    Solomon
  • U.S. Leadership Can Help End the Crisis in Ethiopia 2021-02-19
    Bloomberg | Editorial Board | President Biden must persuade Prime Minister Abiy to end the violence. Ethiopia’s worsening civil war, which has already drawn in Eritrea and is now spilling over into Sudan, threatens to destabilize the entire Horn of Africa, with alarming humanitarian consequences. American leadership is urgently needed to restore peace. The conflict […]
    Solomon
  • US: Aid pause to Ethiopia no longer linked to dam dispute 2021-02-19
    NAIROBI, Kenya (AP) — The United States says it has decided to “de-link” its suspension of millions of dollars of aid to Ethiopia from that country’s dispute with Egypt over a massive hydroelectric dam project. But the State Department early Friday said that does not mean all the roughly $272 million in security and development […]
    Solomon
  • Abiy Ahmed: The First Nobel Laureate On Trial at the International Criminal Court? 2021-02-19
    National Interest | Ethiopia’s prime minister may want to coast on the laurels of the Nobel Prize but, realistically, he may very quickly become the first Nobel laureate to face war crimes charges. The Norwegian Nobel Committee announced on October 11, 2019, that Ethiopian prime minister Abiy Ahmed had won that year’s Nobel Peace Prize “for […]
    Solomon